Ο Χρίστος Σοροβέλης και το Μην ξανάρθεις

Τι σας ώθησε να γράψετε αυτό το βιβλίο;

Χρίστος Σοροβέλης: Με ώθησε η ανάγκη να μιλήσω για ανθρώπους και καταστάσεις που συχνά περνούν απαρατήρητοι. Το «Μην ξανάρθεις» είναι διηγήματα, από τις εκδόσεις Συρτάρι (2026)· γεννήθηκε από εικόνες, βιώματα, κοινωνικές αντιθέσεις και κυρίως από την ανάγκη μου να δώσω φωνή σε ανθρώπους που δυσκολεύονται να ακουστούν. Ήθελα μέσα από τις ιστορίες να φωτίσω τη μοναξιά, την απώλεια, την αδικία, τον κοινωνικό αποκλεισμό, αλλά και εκείνες τις μικρές στιγμές ανθρωπιάς που μπορούν να κρατήσουν έναν άνθρωπο όρθιο. Δεν με ενδιέφερε απλώς να διηγηθώ ιστορίες· ήθελα να προκαλέσω στον αναγνώστη ένα συναίσθημα, μια σκέψη, ίσως και μια εσωτερική αναμέτρηση με όσα συμβαίνουν γύρω μας. Το βιβλίο γράφτηκε, τελικά, από την ανάγκη μου να μη μείνουν κάποιοι άνθρωποι και κάποιες αλήθειες στη σιωπή.

Η Αρετούσα της Σμύρνης

Ελένης Σταθοπούλου

Δεύτερο μέρος

Διαβάστε το πρώτο μέρος εδώ

Ο ήλιος είχε μεσουρανήσει στον Μπουρνόβα. Ο Πέτρος Παύλογλου καθόταν σ' αναμμένα καρφιά. Η κόρη του με την πεθερά του δεν είχαν φανεί ακόμη. Δεν μπορούσε να περιμένει. Το παιδί από το καΐκι είχε έρθει να του πει ότι ο καπετάνιος είπε: Κάντε γρήγορα! Πρέπει οπωσδήποτε να σαλπάρουμε, γιατί η κατάσταση δεν είναι καλή! Τα πράγματα είχαν φορτωθεί και η Αγγελίνα με τον Αριστείδη και τον Στέφανο ήταν εκεί και τον περίμεναν.

Είχε γυρίσει πίσω να βρει τον Λευτέρη. Με τη μάνα του τον είχαν χαιρετήσει το πρωί. Εκείνη είχε χυθεί στην αγκαλιά του και, κλαίγοντας, τον σταύρωνε συνέχεια, ενώ τα μάτια της τρέχανε βρύσες. Δεν μπορούσε να την ξεκολλήσει από πάνω του. Το ίδιο έκαναν και τ' αδέλφια του. Χωμένα στην αγκαλιά του κλαίγανε. Αυτός τον αγκάλιασε, τον χτύπησε στην πλάτη και του ψιθύρισε, βαθιά συγκινημένος από την καρδιά του που ράγιζε, να προσέχει και ότι είναι πολύ περήφανος που τον έχει γιο.

Κατάφερε, επιτέλους, να τον βρει εκεί όπου ήταν όλοι μαζεμένοι, έτοιμοι ν' αντιμετωπίσουν τον Νουρεντίν, που είχαν μάθει ότι ερχόταν στην άπιστη Σμύρνη με άγριες διαθέσεις. Γιε μου, του είπε, η γιαγιά σου και η αδελφή σου δεν ήρθαν. Δεν ξέρω γιατί και σε τι κίνδυνο βρίσκονται. Αν βρεις χρόνο και οι εξελίξεις στο επιτρέψουν, προσπάθησε, σε παρακαλώ να μάθεις γι' αυτές. Ησύχασε πατέρα, θα κάνω ό,τι μπορέσω. Όμως, κάνε γρήγορα, για να προλάβεις να φύγεις με την υπόλοιπη οικογένειά μας. Αγκαλιάστηκαν ξανά και χώρισαν με την καρδιά να διπλώνεται από τον πόνο.

Η Άννα Σιμιτσοπούλου και το Ζητείται φωνή

Υπάρχουν βιβλία που γεννιούνται από μια ιδέα, όμως ετούτο το βιβλίο γεννήθηκε από μια ανάγκη, ο εσωτερικός ψίθυρος να γίνει σταδιακά φωνή έκφρασης, επικοινωνίας, διεκδίκησης.

Για καιρό η γραφή μου ήταν προσωπική υπόθεση. Σαν να κρατούσα το ημερολόγιο μιας αόρατης διαδρομής. Επιχειρούσα να αποδυναμώσω τον φόβο, τη μοναξιά, να δηλώσω την άρνησή μου να ζούμε εγκλωβισμένοι σε ρόλους, προσδοκίες και όνειρα που μας φορούν οι άλλοι τείνοντας να μας ορίσουν πριν καν προλάβουμε να ορίσουμε εμείς τον εαυτό μας. Η ποίηση, για εμένα, είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να αφαιρέσεις τέτοια αγκάθια.

Κοιτάζοντας μέσα μου, επιχειρώ να τα αναγνωρίσω, όταν τα μετουσιώνω σε ποίημα νιώθω ότι έχω αφαιρέσει κι ένα αγκάθι. Ευγνώμων, λοιπόν, για τις πληγές μου... διαμόρφωσαν την ποίησή μου, τον εαυτό μου, την κοσμοθεωρία μου!

Συναντήσεις με τον άνθρωπο χωρίς όνομα

Διαφορετικό βιβλίο, ενδιαφέρον από πολλές απόψεις και πρωτότυπο είναι το σύγγραμμα του Χάρη Βαρούτη Συναντήσεις με τον άνθρωπο χωρίς όνομα, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Όστρια με εικαστικές δημιουργίες του Γιώργου Ατάρτη.

Στο πόνημα αυτό, δηλαδή στην υπόθεση, ένας ψυχοθεραπευτής λαμβάνει το ημερολόγιο ενός υποψήφιου θεραπευόμενου –όπως τον κατονομάζει– ή αλλιώς ΥΘ και ξεκινά μια αναγνωστική και εικαστική προσέγγιση στον κόσμο του. Έτσι, ο ψυχοθεραπευτής σχολιάζει το χειρόγραφο που έλαβε σελίδα τη σελίδα σημειώνοντας όσα «βλέπει» εκεί.

Καταρχάς, όταν ένας ψυχοθεραπευτής και επόπτης επαγγελμάτων ψυχικής υγείας, δηλαδή ο Χάρης Βαρούτης, γράφει ένα βιβλίο ψυχολογικού υπόβαθρου οπωσδήποτε οφείλεις να πάρεις τα πράγματα πολύ σοβαρά. Δηλαδή, η σημασία που θα δώσεις στο ανάγνωσμα είναι δεδομένη εκ της φύσης του.

Για τη μάνα μου!

Γιώργου Μπιλικά

Μάνα, τώρα σε βλέπω.

Δεν θυμάμαι πότε ακριβώς κατάλαβα πως η μάνα μου δεν ήταν αθάνατη. Ίσως να ήταν εκείνο το πρωινό που την είδα να στέκεται για λίγο στην κουζίνα, ακίνητη, με τα χέρια της ακουμπισμένα στον πάγκο. Δεν έκανε τίποτα. Δεν μαγείρευε, δεν έπλενε, δεν τακτοποιούσε. Απλώς στεκόταν. Κι εγώ, που την είχα συνηθίσει να κινείται μέσα στο σπίτι σαν να ήταν μέρος της καθημερινής του λειτουργίας, σαν ένα ρολόι που δεν σταματά ποτέ, την κοίταξα και σκέφτηκα για πρώτη φορά πως μπορεί να κουράζεται.

Μέχρι τότε πίστευα πως οι μανάδες δεν κουράζονται. Οι μανάδες ξυπνούν νωρίς, ακούνε τους ήχους του σπιτιού πριν τους ακούσουν οι άλλοι, ξέρουν ποιος δεν είναι καλά χωρίς να τους το πει, ξέρουν πότε ένα παιδί λέει ψέματα και λέει «δεν έχω τίποτα» ενώ έχει τα πάντα, ξέρουν να περιμένουν και κυρίως ξέρουν να φοβούνται σιωπηλά.

Η δική μου μάνα δεν είχε μεγάλα λόγια. Δεν ήταν από εκείνες τις γυναίκες που έβγαζαν τη ζωή τους στο τραπέζι για να την κοιτάζουν οι άλλοι. Η ζωή της ήταν εκεί, μέσα στα μικρά πράγματα. Σ' ένα πιάτο που έμπαινε στο τραπέζι όταν δεν πεινούσες, σ' ένα φως που έμενε αναμμένο μέχρι να γυρίσεις, σ' ένα «πάρε ζακέτα» που, όσο κι αν μεγάλωσες, συνέχιζε να σημαίνει ακριβώς το ίδιο πράγμα: «Φοβάμαι μήπως κρυώσεις». Μόνο που τότε δεν το καταλάβαινα.

Swan

SWAN: Acrobatic dance drama, στο Christmas theater.

Βασισμένο στο περίφημο Shoulder Ballet, σε μια μοναδική σκηνική σύνδεση που συνδυάζει την κομψότητα του μπαλέτου με την αγωνία των ακροβατικών, το Swan αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής ακροβάτισσας που όνειρό της είναι να φτάσει πολύ ψηλά.

Ο Neil Young αποδεικνύει ότι ο χρόνος δεν γράφει τον τελευταίο στίχο και συνομιλεί με τον νεότερο εαυτό του

Πόσοι δημιουργοί μπορούν να ανοίξουν ένα συρτάρι, να βρουν τραγούδια γραμμένα πριν από εξήντα και πλέον χρόνια και να τα κάνουν να ακούγονται σαν να γεννήθηκαν σήμερα; Ο Neil Young είναι ένας από αυτούς.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 2026 κυκλοφορεί το Second Song, το δεύτερο άλμπουμ του με τους Chrome Hearts μετά το Talkin' to the Trees του 2025. Την πρώτη γεύση δίνει το ομώνυμο τραγούδι, μια ενδεκάλεπτη σύνθεση που εξελίσσεται αργά, χωρίς να βιάζεται να εντυπωσιάσει. Άλλωστε, ο Neil δεν έμαθε ποτέ να γράφει με γνώμονα το ραδιόφωνο ή τους αλγόριθμους.

Ματωμένος γάμος

Ματωμένος γάμος, του Λόρκα, στο Δημοτικό Αμφιθέατρο Αχαρνών Μίκης Θεοδωράκης.

Ο Κώστας Τσιάνος σκηνοθετεί, κεντάει κυριολεκτικά, μια υπέροχη παράσταση και πολύ χαίρομαι που με τίμησε δίνοντάς μου την ευκαιρία να την παρακολουθήσω.

Δεύτερη φωνή II: Δηλήδονες

7

Στο λαχάνιασμα εχθρών τους

Ανυπότακτοι αυτόχειρες

ερωτεύονται τη διαφυγή

και ανέρχονται στην συνύπαρξη

με μυρμήγκι οδοιπόρο

στα τσίνορα ισχνότητας

που μέσα της ξελεπιάζει

σαρκίο ξεχαρβαλωμένου χρόνου,

ακονίζει πόθους σε τροχιές κομητών,

βυθίζει εμπύρετα

διλήμματα σε

καρδιές

παραμυθιών

γνωρίζοντας πως

μονάχα έτσι

ανθίζουν

κυματισμοί.

Ελάχιστοι είναι αυτοί που αφουγκράζονται

δεν εντυπωσιάζουν και θα 'ταν άδικο έστω και ένα όνομα να αναφέρω

το σίγουρο είναι πως είναι ανώνυμοι, μια μικρή, πολύ μικρή μειονότητα

Η απαγωγή

Ως κοινωνικό ψυχόδραμα θα χαρακτήριζα το θεατρικό έργο του Ιωάννη Γαβρά Η απαγωγή που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Πρόκειται για την ιστορία ενός πολύ νέου άντρα, του Δημήτρη, ο οποίος αγωνίζεται ανάμεσα σε στερεότυπα, κοινωνικές συμβάσεις, προκαταλήψεις, κοινωνικά μοτίβα, ταμπού και στενομυαλιά προκειμένου να ζήσει τη ζωή που επέλεξε, να βρει απάγκιο, να ξεφύγει από τα αδιέξοδα που στήνονται μπροστά του και να προχωρήσει απελευθερωμένος από στεγανά και άστοχες προκλήσεις.

Αν και πολυπρόσωπο, το έργο εστιάζει ξεκάθαρα πάνω στον βασικό ήρωα και περιστρέφεται γύρω από εκείνον. Οτιδήποτε συμβαίνει στις σύντομες σκηνές του –που λειτουργούν ως αποσπασματικές εικόνες ή ψηφίδες που όλες μαζί ολοκληρώνουν την εικόνα– αφορά τον Δημήτρη, σχετίζεται με εκείνον και προσφέρει το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο καλείται να «επιβιώσει». Αξίζει να σημειώσουμε δε πως καθένα από αυτά τα πρόσωπα συμβολίζει και κάτι – αν θέλουμε να εμβαθύνουμε αναλύοντας το κείμενο.