Δεν είναι τόσο βαθύ ή απλώς δεν θέλουμε να το δούμε;

Το τελευταίο διάστημα, κάθε φορά που επιχειρώ να αναλύσω μια διασκευή από τον χώρο της ψυχαγωγίας πιο ουσιαστικά, ακούω συχνά τη φράση «it's not that deep». Η διατύπωση αυτή λειτουργεί σχεδόν σαν οριστικό επιχείρημα, σαν ένας τρόπος να κλείσει η συζήτηση πριν καν ξεκινήσει.

Αυτό που με απασχολεί δεν είναι απλώς η διαφωνία, αλλά η ίδια η παραδοχή που κρύβεται πίσω από αυτή τη φράση. Ότι η τέχνη της ψυχαγωγίας δεν χρειάζεται ανάλυση, ότι δεν έχει το απαραίτητο βάθος για να την προσεγγίσει κανείς σοβαρά.

Μέλπω Ζαρόκωστα

Γεννήθηκε στον Πειραιά στις 7 Μαΐου 1933. Η φωτογραφία είναι από το πρόγραμμα της θεατρικής παράστασης «Υπάρχει και φιλότιμο» (των Αλέκου Σακελλάριου και Χρήστου Γιαννακόπουλου, θέατρο Βεργή, 1964-1965).

Ο επικήδειος

Ο Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια του σκηνοθέτη-ηθοποιού Βασίλη Βλάχου είναι ένα διώροφο νεοκλασικό κτήριο στην πλατεία Αμερικής. Ο κάτω όροφος του κτηρίου είναι ένας θεατρικός χώρος που έχει φιλοξενήσει (κι εξακολουθεί να φιλοξενεί) εκδηλώσεις που προσφέρουν αξία μέσα από τον πολιτισμό. Σε παλαιότερη συνέντευξή του, στο περιοδικό Εποχή, είχε αναφέρει: «Δεν ζητάω να είμαι ο μεγάλος καινοτόμος του θεάτρου που θα εκπληρώσω κάτι για το οποίο άλλοι μπορεί να είναι πιο ικανοί. Αρκούμαι στο να προσφέρω πολιτισμό στην περιοχή. Να είμαι ειλικρινής και αληθινός απέναντι στο κοινό.».

Άραγε, αυτά τα θεμελιώδη πιστεύω του έχουν σχέση με τον θεατρικό μονόλογο, Ο επικήδειος, του Ιάκωβου Καμπανέλλη, που ανεβάζει έως τις 30 Μαρτίου 2026; Ή, ακριβώς επειδή είναι τόσο σεμνός και συνειδητοποιημένος, θέλει να καυτηριάσει τη μεταθανάτια δόξα που επιθυμούν πολλοί άνθρωποι, προπάντων της τέχνης;

Γράμματα που ποτέ δεν εστάλησαν

Έχω γράψει πολλές φορές πως τα μικρά σε έκταση βιβλία, είναι δύσκολο να αποδοθούν λόγω της συμπυκνωμένης πληροφορίας τους και όχι μόνο. Ο αναγνώστης καλείται να συνδεθεί με τον δημιουργό και να εκμαιεύσει μονάχος του, πολλές φορές, όλα όσα ο τελευταίος, φειδωλός σε λέξεις του, παρέχει μέσα στο κείμενό του. Δεν διαβάζονται γρήγορα, όσο κι αν κάποιοι αυτό νομίζουν. Σίγουρα, μπορείς να τα διαβάσεις επιδερμικά, μα δεν θα σου έχουν προσφέρει σχεδόν τίποτα από τον πλούσιο κόσμο τους. Τα μικρά σε έκταση βιβλία είναι μια πρόκληση. Ένα στοίχημα με τον εαυτό σου να κερδίσεις όσο περισσότερα μπορείς, αρκεί να σταθείς επάνω τους με σεβασμό, να τα μελετήσεις και να προβληματιστείς για το καλά κρυμμένο τους παρασκήνιο.

Δεύτερη φωνή II: Δηλήδονες

ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΑΥΤΟΧΕΙΡΑΣ, ΠΟΙΗΤΗΣ

Μια δίψα να πιω τα κορμιά τους ακόμα μια φορά όπως τότε. Και να λουστώ, καταπιώ, μεθύσω με όλα τα κώνειά τους, να γίνω ένα μ' αυτά και να χαθώ στους πάτους της ηδονής τους, να κείτομαι στον βυθό έναν αιώνα εκστασιασμένος νεκρός, κουφάρι καυλωμένο, ένας πεθαμένος βαλσαμωμένος στη φορμόλη των κολπικών υγρών τους, καταβροχθισμένος από τα μουνιά τους, στα ζωογόνα σκοτάδια των μητρών τους. Σίγουρα όταν διεισδούσε το όργανό μου βαθιά μέσα τους ανακαλούσα την ασυνείδητη εμπειρία της κύησής μου στην κοιλιά της μάνας μου, κι ήταν τόσο όμορφα που ήθελα να μείνω μέσα τους όπως εγώ ως έμβρυο στης μάνας μου τη μήτρα, ένα αιώνια ενδομήτριο πλάσμα και να βιώνω τον κόσμο μέσα από τον οργανισμό της κυοφορίας μου. Η γονέας μου, όσο κι αν τα σκάτωσε με τις εμμονές, φοβίες και την απαιδευσιά της στη φάση της διαπαιδαγώγησής μου, τα είχε ήδη ξεχρεώσει όλα και με το παραπάνω με τις φροντίδες των δυο σωμάτων μας, όντως σαν να ήταν ένα. Γιατί μ' εξαίρεση την κληρονομική γκαβωμάρα του σογιού της απέκτησα ένα πολύ γερό οργανισμό με διαρκή την ασπίδα προστασίας της μήτρας σε ολόκληρη τη ζωή μου και μια λάγνα τάση διαφυγής από τον εξωτερικό κόσμο επιδιώκοντας να χωθώ στα ενδοκολπικά λημέρια και να γράφω μελωδίες θριαμβευτικές με τις γυναικείες σάλπιγγες διαλαλώντας την ευτυχία μου. Η ασυνείδητη ουτοπία μου ήταν πάντα αυτή εξού και η διαρκή εξεγερσιακή στάση ζωής ακόμα και μαζί με τους επαναστάτες συντρόφους μου. Οι ερωτικές σχέσεις που περιγράφονται παρακάτω έχουν όλες το ίδιο μοτίβο, το περίπλοκο οιδιπόδειο σύμπλεγμα με σκληρό πυρήνα την απαράμιλλη σχέση εμβρύου- εγκυμονούσας και περίβλημα την συγκρουσιακή σχέση νέου ατίθασου και χαοτικού με την αλλόκοτη μητέρα του. Μια ειρηνική ζωή στο κάθε στιγμιαίο πήδημα και μια διαρκή θανάτωση κατά τη διάρκεια του κοινού βίου.

Βασίλης Σαλταγιάννης: Όταν το τραγούδι ζητά χρόνο!

Μια συζήτηση με τον Βασίλη Σαλταγιάννη για τη μουσική που δεν καταναλώνεται, αλλά μένει!

Ο Βασίλης Σαλταγιάννης δεν ανήκει στην κατηγορία των τραγουδοποιών που βιάζονται να ακουστούν. Ανήκει σε εκείνους που επιμένουν να ακούγονται αληθινοί.

Με διαδρομή δεκαετιών, τραγούδια που ισορροπούν ανάμεσα στο έντεχνο, το λαϊκό και τη σύγχρονη αστική ευαισθησία και μια γραφή που δεν φοβάται ούτε το συναίσθημα ούτε τη σιωπή, ο Σαλταγιάννης χτίζει το έργο του αργά και ουσιαστικά.

Η μουσική του δεν διεκδικεί τον θόρυβο της εποχής. Διεκδικεί χρόνο, ακρόαση και συμμετοχή. Κι αυτό, σήμερα, είναι ίσως η πιο γενναία στάση.

Βασίλη, ποια είναι συνήθως η πρώτη σπίθα που σε οδηγεί να γράψεις ένα τραγούδι: ένα συναίσθημα, μια ιστορία ή μια σιωπή;

Βασίλης Σαλταγιάννης: Παίζει ρόλο σε μένα η αίσθηση και η εικόνα του στίχου, αυτό που ονομάζουμε κοινώς «κλικ». Εάν γράψω ο ίδιος, συνήθως η πρώτη σπίθα είναι το συναίσθημα. Κάποιες φορές νιώθω ότι κάποιο συλλογικό βίωμα χτυπά την πόρτα με αυτόν τον τρόπο.

Η Σωτηρία Λέκκα και Ο εντολέας

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε γιατί υπήρχαν κάποια πράγματα που δεν με άφηναν σε ησυχία. Όχι επειδή ζητούσαν απαντήσεις, αλλά επειδή απαιτούσαν χώρο. Δεν ξεκίνησα να γράφω έχοντας σαφή εικόνα για το πού θα οδηγηθώ. Ξεκίνησα με την ανάγκη να σταθώ απέναντι σε σκέψεις και συναισθήματα που επανέρχονταν, που με ακολουθούσαν σιωπηλά και ζητούσαν να ειπωθούν με κάθε ειλικρίνεια. Η έμπνευση γεννήθηκε από την παρατήρηση του ανθρώπου και των αντιφάσεών του. Από εκείνα που φαίνονται μικρά, αλλά καθορίζουν ζωές. Από τις επιλογές που γίνονται χωρίς βεβαιότητα, από τις απώλειες που δεν εξηγούνται, από τις σιωπές που λένε περισσότερα από τις λέξεις.

Lo

Lo, στο θέατρο Bios, σε κείμενο Μάριου Τσάγκαρη, σκηνοθεσία Λευτέρη Παπακώστα, με τους Κατερίνα Παρισσινού, Λίνα Πάτσιου, Θεοδόση Σκαρβέλη, Πασέ Κολοφωτιά, Χρύσα Βουλουτάκη, Λευτέρη Παπακώστα.

Lo από το Λόλα.

Lo, από το μέλλον σίγουρα.

Lo, γυναίκα τέλεια, πανέμορφη, το αντικείμενο του πόθου κάθε αρσενικού, τόσο φυσική και γήινη που δεν αντιλαμβάνεσαι ότι είναι ρομπότ.

Γέρμα (η ανεκπλήρωτη)

Γέρμα (η ανεκπλήρωτη), του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν (Υπόγειο), σε σκηνοθεσία Μαρίας Πρωτόπαππα, με τους Γιάννη Περλέγκα, Μαρία Πρωτόπαππα, Σίμο Κακάλα, Νώντα Δαμόπουλο, Ηλέκτρα Μπαρούτα.

Η Μαρία Πρωτόπαππα μάς παρουσιάζει μια ηρωίδα ασυμβίβαστη αλλά πειθαρχημένη η οποία δεν επιθυμεί να γίνει μοιχαλίδα προκειμένου να μείνει έγκυος.

Γιώργος Τσιτσόπουλος

Από τους σημαντικότερους ηθοποιούς που πέρασαν από το ελληνικό θέατρο με μακρά θητεία στην ελληνική σκηνή, με συνεργασίες με όλους σχεδόν τους κορυφαίους ηθοποιούς, σε έργα από το ελληνικό και ξένο δραματολόγιο.

Αλλά και στον κινηματογράφο η καριέρα του υπήρξε πολύ ενδιαφέρουσα γνωρίζοντας την αποδοχή από την συντεχνία αλλά και από το κοινό.