Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης: Έχουμε πρωτιές! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ e-books ή διαβάστε λογοτεχνικά κείμενα σε πρώτη δημοσίευση ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο –παρακολουθείτε όλα τα είδη– ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμ ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθoπλασίες: Τα σπασμένα κομμάτια μιας αγάπης * Ιόντα θανάτου * Ο βυθός αλλιώς * Ο εραστής του Ντεβ Μάρτιν * Μ' ένα ζευγάρι σαγιονάρες * Το ταξίδι μιας στιγμής * Ο πρίγκιπας του Βόρνεο: Το Φάντασμα * Το δέκατο τάγμα * Υπόσχεση ** Διηγήματα: Backpack: Ιστορίες χίμαιρες * Πέτα μακριά, Πέπε ** Ποίηση: Δεύτερη φωνή Ι * λοιπόν, * Ναι, αρνούμαι * Η άλλη πλευρά *** Παιδικά: Από τη σοφίτα στα άστρα * Πίστεψέ το... και θα τα καταφέρεις *** Μουσικό άλμπουμ: The 12 Kalikatzari of Christmas *** Εγκυκλοπαίδεια: Rock Around... Troubadours

Ο ιδιότυπος κοινωνικός ρεαλισμός του Τόμας Σούτε

Thomas Schütte [Υδατογραφία, 1995]

Ο σύγχρονος εικαστικός Thomas Schütte γεννήθηκε το 1954 στη Γερμανία. Ζει και εργάζεται στο Ντίσελντορφ. Από το 1973 έως το 1981 σπούδασε στην Kunstakademie Düsseldorf δίπλα στην Katharina Fritsch με δασκάλους τους κορυφαίους εικαστικούς Gerhard Richter, Fritz Schwegler, Daniel Buren και Benjamin Buchloh. Αυτοί τον έφεραν σε επαφή με τον αμερικανικό μινιμαλισμό, την Arte Povera (τέχνη με ευτελή υλικά) και όλα τα νεωτερικά ρεύματα της δεκαετίας του 1970. Στη μετέπειτα πορεία του απομακρύνθηκε από την εννοιολογική τέχνη και τον μινιμαλισμό, αναπτύσσοντας ένα ιδιαίτερο προσωπικό στιλ, στο οποίο ενσωμάτωσε το διακοσμητικό στοιχείο και την τρισδιάστατη ψευδαίσθηση, συμβολικά στοιχεία μιας μεταμοντέρνας αισθητικής προσαρμογής. Συστηματικά και επίμονα, στα χρόνια που ακολούθησαν, πειραματίστηκε με μια ευρεία γκάμα εικαστικών μέσων όπως το σχέδιο, η γλυπτική, οι εγκαταστάσεις, η κεραμική, τα χαρακτικά, η αρχιτεκτονική.

Έχει λάβει πολυάριθμα βραβεία, μεταξύ των οποίων το Βραβείο του Düsseldorf (2010), τον Χρυσό Λέοντα στην Μπιενάλε της Βενετίας (2005), το Βραβείο Kurt Schwitters Καλών Τεχνών του Niedersächsische Sparkassenstiftung (1998) και το Kunstpreis der Stadt Wolfsburg (1996). Έργα του κοσμούν σημαντικές διεθνείς συλλογές, όπως τις ARC Musée d'Art Moderne (Παρίσι), Clark Art Institute (Μασαχουσέτη), Art Institute of Chicago (Σικάγο), Centre Georges Pompidou (Παρίσι), MoMA (Νέα Υόρκη), Pinault Collection - Palazzo Grassi και Punta della Dogana (Βενετία), Tate Modern (Λονδίνο), σε πολλές ιδιωτικές συλλογές κ.α.

Thomas Schütte [2024]

Η πρώτη του ατομική έκθεση έγινε στις ΗΠΑ, στη Νέα Υόρκη, στην γκαλερί Marian Goodman το 1989. Το 2007 έφτιαξε το Model for a Hotel, ένα αρχιτεκτονικό μοντέλο ενός κτηρίου 21 ορόφων κατασκευασμένο από οριζόντιους υαλοπίνακες κίτρινου, μπλε και κόκκινου γυαλιού και βάρους άνω των οκτώ τόνων, για την πλατεία Τραφάλγκαρ. Το μνημειώδες γλυπτό του Vater Staat παρουσιάστηκε στο Kunsthalle Mainz της Γερμανίας το 2013. Ο Schütte συμμετείχε στην documenta στο Κάσελ τρεις φορές. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά του δημιουργήματα, ο εκθεσιακός χώρος Skulpturenhalle, βασισμένος σε δική του αρχιτεκτονική μακέτα, βρίσκεται στη Neuss, στη δυτική όχθη του Ρήνου, απέναντι από το Ντίσελντορφ, και αποτελεί βασική δομή του Thomas Schütte Foundation.

Thomas Schütte [Παλιοί φίλοι,1992]

Παράλληλα, με αναδρομική έκθεση του στο MoMΑ της Νέας Υόρκης το 2024, παρουσίασε στην Αθήνα έκθεση νέων έργων του, στην Γκαλερί Bernier/Eliades, με την οποία συνεργάζεται από τη δεκαετία του 1980. Στην έκθεση, την οποία επισκέφθηκα στα εγκαίνια, δέσποζαν εντυπωσιακές συνθέσεις του στον χώρο. Ένα μνημειακό γυναικείο κεφάλι, αμφιπρόσωπο και παραμορφωμένο από επιχρωματισμένο μπρούντζο σε στάση αυτοσυγκέντρωσης. Γύρω από το γλυπτό αναρτήθηκε σειρά επιτοίχιων οβάλ, κεραμικών γλυπτών με απεικονίσεις πριμιτίφ μορφών. Οι λαμπερές επιφάνειες των συνθέσεών του αντικατοπτρίζουν έντεχνα τις αισθητικές προθέσεις του.

Έργο Thomas Schütte

Στην εκφραστική τέχνη τού Thomas Schütte οι μορφές δεν είναι ποτέ σαφείς αλλά έντονα αινιγματικές. Το υπαινίσσεται και σε μία από τις πιο και πολύχρωμες, χαριτωμένες υδατογραφίες του: Reality vs. Phantasy (Πραγματικότητα ενταντίον φαντασίας). Βασικά θεματογραφικά του μοτίβα είναι γυναίκες, άγγελοι και βιομορφικά άνθη. Φιλοτεχνώντας τα ποικιλότροπα με υδατογραφίες, πηλό, ατσάλι και μπρούντζο πετυχαίνει μια προσωπική εικαστική ανάγνωση, επισήμανση και ενατένιση της πολυπλοκότητας των κοινωνικών αντιθέσεων των σημερινών ανθρώπων. Οι τίτλοι των έργων συχνά αποτελούν συμπληρωματικούς σχολιασμούς ενός προσωπικού σαρκασμού, τευτονικής προέλευσης και μιας δεικτικής κοινωνικής κριτικής, όπου συχνά αποτυπώνεται η μελαγχολία του και μια αίσθηση απώλειας αισιοδοξίας για τα συμβάντα της εποχής μας. Ανάμεσά τους το τρίπτυχο Three flowers με τα αγαπημένα του φυτά, άλλοτε ανθισμένα κι άλλοτε να φυλλοροούν. Εντυπωσιακές οι τρεις κεραμικές αράχνες του με στιλπνή επιφάνεια καθώς και τα μικρά μπρούντζινα γλυπτά, προπλάσματα των πολύ γνωστών γλυπτών της σειράς Frauen, με τα υπερφυσικά, παραμορφωμένα γυναικεία σώματα. Επίσης, ένα υπερμέγεθες κεραμικό γλυπτό ιερατικής μορφής, καλυμμένο με ροζ βερνίκι, όρθιο επί βάθρου, με το αριστερό πόδι να ξεπροβάλλει κάτω από το μακρύ ένδυμα, σαφής αναφορά στα αρχαιοελληνικά μοτίβα, με τον τίτλο Mother Earth. Με παράδοξο αλλά ευχάριστο τρόπο τα μικρά μπρούντζινα γλυπτά, γυναικείων κυρίως μορφών, συνδιαλέγονται άνετα με υδατογραφίες έντονων χρωματογραφικών αντιθέσεων. Άνθη, ζώα, φρούτα, σκεύη κουζίνας, χέρια που προσομοιάζουν ανθρώπους και αγγέλους που επιδίδονται σε ανθρώπινες συμπεριφορές και κινήσεις, όπως ένα «ζευγάρι» μίσχων που χορεύουν λικνιστικά. Σε εκπληκτική αντίθεση, ένα περίοπτο στιβαρό κεραμικό ανθρώπινο κεφάλι από τη μια πλευρά και κεφάλι σκυλιού από την άλλη με έντονο γαλάζιο χρώμα. Η οπτική μου περιπλάνηση κορυφώθηκε σε ένα γλυπτικό δίδυμο σκύλων με τον τίτλο Double tribute to Moondog, έργο αφιερωμένο στον Νεοϋορκέζο μουσικό Louis Thomas Hardin. Ενώ έναντι τους ένα μικρότερο σε μέγεθος σκυλί με ράχη στρατιωτικό κράνος προσευχόταν μειλίχια μπροστά σε ένα μικρό αναμμένο κερί. Τα τρία γλυπτά χαρακτηρίζονται σε πρώτη ανάγνωση από επιθετικότητα και τραχύτητα, αλλά σε δεύτερη και από εσωτερική ευαισθησία με δόσεις χιούμορ. Πρόκειται για εμφανείς συνδυασμούς που παρατηρούνται και υποκρύπτονται σε σχεδόν όλα τα έργα του. Παρουσίασε επίσης μια σειρά μεγαλύτερων υδατογραφιών με παραμορφωτικές ζωόμορφες εικόνες. Δεν πρόκειται για ρεαλιστικές αναπαραστάσεις μορφών αλλά για απροσδιόριστα πορτρέτα αποτυπωμένα κι αυτά με πριμιτιβική τρυφερότητα, αποκαλύπτοντας μια ακόμα προσωπική εκδοχή του Thomas Schütte, συμπληρώνοντας το νοητικό μικροσύμπαν του, που βρίθει από συμβολισμούς και αλλόκοτες αναφορές στον κόσμο, για τον οποίο φαίνεται να τρέφει ανάμεικτα συναισθήματα. 

Μέσα από το σύνολο της δουλειάς του αναδύεται αισιόδοξος και προβληματισμένος, αναζητώντας φωτεινά διάσελα, δημιουργός μιας τέχνης που αγωνιά για τον άνθρωπο και το μέλλον του. Ο Σούτε επιστρατεύει όλες τις δυνάμεις, φυσικές και υπερφυσικές, που τον εμπνέουν, για τη δομική χαρτογράφηση των αισθητικών και κοινωνικών συναφειών του.



Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Πρωτοδημοσιεύθηκε στο ένθετο Art and Business της εφημ. ΑΞΙΑ
Οι συνοδευτικές εικόνες ανήκουν στον συντάκτη